Dünya borsaları

Borsalar

Borsa (kıymetli evrak, tahvil ve diğer kağıtlar piyasası)- sermaye piyasasının bir parçası; borsada ve borsa dışında (OTC) bulunan kıymetli evrak piyasası.

Borsa, soyut bir nosyondur; kıymetli evrak (hisse senedi, bono) ticaretini mümkün kılan hareketler ve mekanizmanın tamamını açıklar. Bu terimi, ticari işlemlerin yapılması için bir yer sağlamak ve senet alıcı ve satıcılarını bir araya getirmek gibi amaçları için örgütlenen borsa terimiyle karıştırmayınız.

NYSE

New York borsası – ABD’deki başlıca borsa, dünyadaki en büyük borsalardan biri. ABD’nin mali gücü ve tüm mali sektörün simgesi. Dünyaca tanınan Dow-Jones endüstriyel şirketler hisse endeksi ve NYSE bileşik endeksi New-York’ta, belirlenir.

NYSE bileşik endeksi – dünyanın en tanınmış hisse senedi endeksidir. New York Borsasında kote toplam 20 milyar dolar sermayeli 1500’ü aşkın en büyük Amerikan şirketi de dahil şirketlerin tüm hisselerindeki değişiklikleri yansıtır. NYSE bileşik endeksinin ABD ekonomisinin göstergesi olarak kullanılması bu yüzdendir.

Borsa, 17 Mayıs 1792’de kurulmuştur. 1975’ten beri, 1336 üyesiyle (bu sayı 1953’ten beri değişmemiştir) ticari olmayan bir birliktir. Üyelik satın alınabilir; bunun bedeli, $3 milyona ulaşmıştır.

2006 mayıs ayı başlarında, NYSE, elektronik borsası Archipelago Holdings ile birleşmiş ve ilk kez yatırımcılara hisse arz ederek ticari bir örgüte dönüşmüştür.

NYSE Grubu hisse ticareti, borsada yapılır; Mart 2006’nın başından beri sermayeleşme $12,5 milyardır. Burada, bini aşkın kıymetli evrak ve hisse senediyle işlem yapılır. NYSE’de hisseleri işlem gören şirketlerin toplam sermayesi, 2006 sonu itibarıyla $26,5 trilyondur.

Çalışma saatleri: Yazın 13:00- 20:00 (Pazartesi-Cuma) GMT

Kışın 14:30 - 21:00 (Pazartesi-Cuma) GMT

NASDAQ

NASDAQ (Ulusal Kıymetli Evrak İşlemcileri Otomatik Kotasyonu Derneği’nin kısaltması) - Amerikan borsası dışındadır, ileri teknoloji şirketlerinin (elektronik, yazılım, üretim vb) hisseleri alanında uzmanlaşmıştır. Başlıca üç ABD borsasından (NYSE ve AMEX’le birlikte) biri, bir NASD birimidir. SEC tarafından yönetilir. borsanın sahibi, NASDAQ OMX Grup denilen Amerikan şirketidir. NASDAQ’ın yanı sıra, 8 Avrupa borsasına sahiptir.

Şu an, aralarında Rus şirketlerinin de bulunduğu 3200’ü aşkın kuruluş NASDAQ’ta işlem görmektedir.

Normal NASDAQ işlem oturumu, sabah 9:30’da açılır ve öğleden sonra 16:00’da kapanır (doğu saati). Ticari işlemler, SuperMontage ve Primex gibi platformlarda gerçekleştirilir. Normal oturumdan sonra, SelectNet platformuyla akşam 20:00’ye kadar işlem yapılabilir. Burada, düzen, NASDAQ borsasında yapılan ticarete kıyasla geleneksel ticaretten farklıdır. Birçok borsa belirleyicisi, müşterilerin emirlerini yerine getirmek için birbiriyle yarışır. Halen burada 600 borsa belirleyicisi vardır. NASDAQ (ve NYSE’de) borsa belirleyicinin ana işlevi, işlem sırasında kesintisiz kotasyonla bazı hisse gruplarının likiditesini sağlamak ve muhafaza etmektir. Bir borsa belirleyici, piyasada aksine bir emir yoksa emirleri kendi sorumluluklarında gerçekleştirmelidirler. Bazı borsa belirleyicileri, yüzlerce hisseyi desteklerken bazıları binlercesini destekleyebilir. Sonuç olarak, bazı hisseleri ortalama 14 borsa belirleyicisi desteklerken bazılarını 50 borsa belirleyicisi desteklemektedir. NASDAQ kotasyonları, borsa düzenleyicileri ve alternatif ticari sistemlerle düzeltilmektedir.

Çalışma saatleri: Yazın 13:00- 20:00 (Pazartesi-Cuma) GMT

Kışın 14:30 - 21:00 (Pazartesi-Cuma) GMT

NYMEX

New-York Ticaret Borsası (NYSE: NMX) 1872’de kurulmuştur, vadeli petrol ticaretinin yapıldığı ilk borsadır. Bu borsada, petrol, gaz, platin, paladyum, altın, gümüş, bakır ve alüminyum ticareti yapılır. Vadeli İşlem Sektörü Derneğinin verdiği bilgiye göre, 2006 yılında, burada, 216 milyar dolarlık işlem yapılmıştır. 2006 yılında NYMEX’in karı $497.3 milyara, net karı - $154.8 milyara eşitti. sermayesi - $11.4 milyardır.

LSE

London Borsası – Avrupa’nın en büyük ve eski borsalarından biridir. Resmen 1801 yılında kurulmuştur, bununla beraber, tarihi, Kralın mali ajanı ve danışmanı Thomas Gresham’ın masraflar kendisine ait olmak üzere "Royal Exchange"i inşa ettirdiği 1570 yılına kadar uzanır. LSE, kendi hisselerini de satan bir anonim şirkettir.

Çalışma saatleri: Yazın 07:30 - 15:30 (Pazartesi-Cuma)

Kışın 08:30-16:30 (Pazartesi-Cuma)

TSE

Tokyo Borsası, ülkedeki hisse işlemlerinin %80’ini meydana getirir. Başlıca işlemciler, endüstriyel kıymetli evrak sahipleridir. Japonya’da hisse senetlerinin sadece %20’si şahısların elindedir. Kalan %20’si mali kurumlara, sigorta şirketlerine ve şirketlere aittir.

Tokyo Borsası, ülkedeki hisse işlemlerinin %80’ini meydana getirir. Başlıca işlemciler, endüstriyel kıymetli evrak sahipleridir. Japonya’da hisse senetlerinin sadece %20’si şahısların elindedir. Kalan %20’si mali kurumlara, sigorta şirketlerine ve şirketlere aittir.

Yatırım sahipleri, kar paylarına değil (1990 yılı başlarında borsa fiyatından 70 kat ucuzdu) hisse değerindeki artışa bel bağlamışlardı. Fiyatlar artınca yüksek fiyattan satarak kar etmeyi düşünüyorlardı (1980 – 1994 yılları arasında hisse satışlarından elde edilen kar yıllık %34.7 idi). Başlıca ticari yöntem, açık iki yönlü artırmadır. Ülkede işlem gören hisselerin %80’i Tokyo borsasında satılır. Japonya’da kurulu 1.3 - 1.5 milyar birleşik sermayeli 1517 şirket buraya kayıtlıdır fakat mal ve hizmetin %25’ini üretirler.

2005 yılında, Tokyo Borsası, birinci sınıf borsa VSE sıralamasında ikinci sırayı almıştır. 3000 milyardan fazla kar getiren 2500 şirket de listedeydi.

Viyana borsası, dünyanın en eski borsalarından biridir ve Avusturya’da işlem yapılabilen tek zemindir. Bu borsada, hisse senetleri, hazine bonoları ve türevler işlem görür. 1771 yılında hazine bonosu satan İmparatoriçe Maria Teressa tarafından kurulmuştur. Özel bir şirkettir.

Ticari hacim - $ 48 468 milyar,

Listesinde - 110 şirket var,

Sermayesi - $ 157 358 milyar,

Karı - 8,12 milyon avro.

Çalışma saatleri: 07:00 - 15:30 yazın (Pazartesi-Cuma) GMT,

08:00 - 16:30 kışın (Pazartesi-Cuma) GMT.

Frankfurt Borsası FBW, en büyük Alman borsası olup dünyanın en büyük borsalarından biridir. Deutsche Boerse Group AG tarafından işletilir. Frankfurt am Main’daki tacirlerin birleşik kuru kabul ettiği 1585 yılında ortaya çıktığı düşünülmektedir. O zamanlar, Avrupa’nın en büyük ticari merkezi haline gelmiştir. 1949’dan beri lider konumdadır. Yönetimi 1993 yılında "Deutsche Boerse Group"a devredilmiştir.

Başlıca 30 Alman şirketinin hisse fiyatlarını yansıtan ana endeks - DAX, Alman ekonomisinin barometresidir.

Çalışma saatleri: 07:00 - 15:30 yazın (Pazartesi-Cuma) GMT

08:00 - 16:30 kışın (Pazartesi-Cuma) GMT.

RTS

Rus Ticari Sistemi, 1995 ortalarında, Rusya’daki bölgesel piyasaları tek bir örgütlü mali piyasada birleştirmek amacıyla kurulmuştur. RTS grubu yönetimindedir.

Genel olarak, RTS, birçok kurumun çıkardığı hisse ve bonoların fiyatlandırıldığı merkez olarak bilinir. RTS hakkındaki bilgi, Rus senet piyasasının durumu hakkındaki en önemli veri kaynağıdır çünkü Rus şirketlerin hisselerine yatırım yapan Rus ve yabancı portföylerin önemli bir kısmı burada yer alır.

Çalışma saatleri: 07:00 - 15:00 (Pazartesi - Cuma) GMT.

Döviz borsaları-Forex

FOREX - FOReign Exchange kısaltması. FOREX terimi, genellikle, dövizin karşılıklı olarak serbestçe alınıp verilmesi anlamında kullanılır; fakat FX işlemlerinin tamamına denmez. Döviz işlemleri, ticari, spekülatif, koruma ve düzenleme (merkez bankalarının döviz borsasına müdahaleleri) amaçlarıyla yapılır. RuNet’te döviz alım satımı, sadece, ticari bankalar ve ticari kurumları aracılığıyla borçlanarak yatırım yaparak kar amaçlı spekülatif döviz ticareti anlamına gelir.

Döviz borsası, uluslar arası bankalar arası bir borsadır. İşlemler, ticari bankalar, yatırım bankaları, aracı kurumlar, ticari kurumlar, emekli sandıkları, sigorta şirketleri, uluslar arası şirketler ve benzerleri tarafından yapılır. Gerçek teslimattan sonra ikinci iş günü valörlü bir sözleşmenin (spot) hacmi, genellikle 5 milyon ABD doları veya eşdeğeri döviz civarındadır. Dönüşüm ödeme değeri, 60 ila 300 ABD doları arasında değişir. Ayrıca, bankalar arası enformasyonel ticari terminaline ayda yaklaşık 6000 ABD doları harcanır. Yani, döviz ticareti, küçük miktarlarla yapılmaz. Küçük işlemler için, bir miktar masraf alarak işlemleri gerçekleştiren mali aracı kurumlara gidilmesi daha iyi olur (banka veya döviz aracı kurumları). Müşteri portföyleri geniş olan ve farklı emirler alan aracı kurumların döviz borsasında işlem yapmaları gerekmez. Bununla beraber, müşterilerinden bir miktar komisyon alırlar. Tüm müşterilerin emirleri döviz borsasına gitmediğinden, borsada direkt işlem maliyetlerinden daha düşük maliyetler verebilirler. Ayrıca, aracı kurumlar olmazsa, müşterilerin döviz alım satım maliyetleri artar.

Direkt döviz borsasına girmeyen çok sayıda işlem için cari kotasyonlar kullanılır. Örneğin, döviz borsasındaki payına göre uluslar arası döviz birimleri arasındaki oranı korumak zorunda olan merkez bankasının döviz kuru, gerçek arz/talep de dahil ülkedeki döviz alım-satımıyla ilgili eğilimlere cevap veremez. Örneğin, iç piyasada avro arzı aşırıya gitmişken ve avro/dolar paritesi artmışken, merkez bankası, aşırı arzı dengeleyerek fiyatı azaltması gerekirken artıracaktır.

Bir başka canlı örnekse, döviz fiyatlarının sabitlenmesine bağlı marjinal spekülatif döviz ticaretidir. Ancak, gerçek arzı etkilemez. Neredeyse tüm aracı kurumlar, direkt döviz alım hizmetleri ve borçlanarak spekülatif ticaret yapma olanakları sunarlar. Bu işlemlerin komisyonları, genellikle, direkt alım satımdan daha düşüktür çünkü büyük miktarda işlem yapılması ve değişkenlik yüzünden gerçek sözleşmelerdeki arza pek gerek kalmaz. Komisyonlar genellikle, aynı anda verilen alış ve satış fiyatları arasındaki fark-sabit kur farkı- şeklindedir. Genelde, döviz borsası ve spekülatör arasında her aracının kendi komisyonunu aldığı bir aracı kurumlar zinciri bulunur.

Marjinal işlemler, (gerekli olsun olmasın) borsada, özellikle kısa dönemde gerçek arz ve talep artışına sebep olurlar. Ancak, genel kur hareketi trendi meydana getiremezler.

Çalışma saatleri: 24-saat.

MICEX

Moskova Bankalar Arası Döviz Alım Satımı, Rusya Federasyonu, Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri ve Doğu Avrupa’da bulunan en büyük evrensel kurlardan biridir. 1992 yılında kurulmuştur.

MICEX, önde gelen bir Rus borsasıdır. Burada her gün, toplam sermayesi 24 milyar ruble olan yaklaşık 600 şirketin senet ve bonoları işlem görmektedir. MICEX’in tam listesinde, 450’yi aşkın müşterisi bulunan 650 profesyonel borsa düzenleyici kurum bulunur.

Rus şirketlerinin borsada işlem gören hisse ve ADR’lerinin %98’i ve bu senetlerin dünya işlem hacmine göre %70’i MICEX’in elindedir.

1992-1998 döneminde, döviz ticareti MICEX’te müzayede şeklinde gerçekleştirilmekteydi. Oturumun tüm katılımcıları için ruble/ABD doları ve Alman Markı/ABD doları birleşik sabit kurları burada belirlenirdi. 1997’de, Elektronik Lot Ticaret Sistemi (SELT) kuruldu ve 1998 krizine kadar başlıca işlemlerde (müzayede) kullanıldı ve ondan sonra, ülkenin ana döviz işlem platformu haline geldi. SELT, halen, tek bir ticari oturumda, sekiz bankalar arası döviz alım satımına aracılık etmektedir. Burada, ABD doları, avro, Kazakistan tengesi, Beyaz Rusya rublesi, Ukrayna hryvnia’sı satılır ve döviz takas işlemleri yapılır. 2006 yılında yabancı para birimleriyle gerçekleştirilen hisse işlemleri hacmi, 25.9 milyar ruble veya 956 milyon ABD dolarına eşitti (MICEX Grubun toplam hisse cirosunun yaklaşık yarısı). Halen, MICEX döviz borsasında, tüm ticari katılımcıların yükümlülüklerini zamanında yerine getirmesini sağlayan etkin bir risk yönetim sistemi kurulu bulunmaktadır. Sistemin bir diğer elemanıysa, "ödemeye karşı ödeme " –prensibidir. Buna göre, ticari katılımcılar borçlarını ödedikten sonra MICEX onlara ödeme yapar. MICEX borsasına 540 kredi kurumu üyedir.

Çalışma saatleri: 07:00 - 15:00 (Pazartesi - Cuma) GMT