Kecha Binance xakerlik hujumi oqibatida qariyb 6,3 milliard dollarlik yo‘qotishlar haqida xabar berdi; bu allaqachon kripto tarixidagi eng yirik o‘g‘irlik sifatida tilga olinmoqda. Bozor darhol reaksiya bildirdi: Bitcoin qariyb 5% ga tushib, 77 000 dollardan pastga ketdi, Ether qariyb 5,7% ga arzondi, BNB 8% ga pasaydi, Aave esa taxminan 11% ga qulab tushdi. Narxlar ikki oy davomida tiklanish davridan bahra ko‘rgan investorlar uchun bu jiddiy zarba bo‘ldi.
Binance bayonotida asosiy choralar ta’kidlab o‘tildi. “Biz blokcheyn hamkorlarimiz bilan birga zararlangan aktivlarni muzlatdik va hozirgacha taxminan 3 milliard dollar miqdoridagi mablag‘lar zanjirda (on-chain) muzlatilgan”, deya ma’lum qildi birja. Pul yechib olishlar vaqtincha to‘xtatilgan va 48 soat ichida qayta yoqilishi kutilayotgani, hamasoschi Yi He tomonidan aytib o‘tildi. Binance barcha yo‘qotishlarni qoplashga va’da berdi va foydalanuvchi mablag‘lari xavfsizligini ta’kidladi. Eslatib o‘taman, birjaning taxminan 1 milliard dollarlik Bitcoin’da SAFU fondi mavjud va xakerlik hujumidan oldin taxminan 144 milliard dollarlik aktivlarni saqlagan — demak, yo‘qotish hujumgacha bo‘lgan balansning qariyb 4 foizini tashkil qiladi.
Analitiklar tezda aybdorni ko‘rsatishga tushishdi. TRM Labs bu o‘g‘irlikni “TraderTraitor” deb nomlanuvchi elita Shimoliy Koreya xakerlik guruhiga bog‘laydi. “TRM ushbu hujumni on-chain va off-chain razvedka ma’lumotlariga asoslangan holda Shimoliy Koreyaning elita xakerlik bo‘linmasi TraderTraitor bilan bog‘laydi”, deyiladi kompaniya bayonotida. Bungacha rekord darajadagi xakerlik hujumi 2025-yil fevral oyida Bybit’da sodir bo‘lib (~1,5 mlrd dollar), hozirgi yo‘qotish esa bundan qariyb to‘rt baravar katta. On-chain izlar birja hamyonlaridan milliardlab dollarlik chiqimlarni ko‘rsatmoqda: Ethereum’da taxminan 3,53 mlrd dollar, Bitcoin’da 1,5 mlrd dollar, Tron’da 628 mln dollar va Arbitrum, Optimism hamda Base tarmoqlarida kichikroq summalar — jami chiqim 5,6 mlrd dollardan oshgan.
Hujum texnik jihatdan yuqori darajada murakkab bo‘lgan. Xaker qisqa muddatga Binance’ning issiq (hot) hamyonlaridan birining kodini EIP-7702 orqali o‘zgartirgan, bu esa Ethereum’ning Pectra yangilanishidan bo‘lib, oddiy hamyon to‘g‘ri maxfiy kalit imzosi taqdim etilsa, vaqtincha smart-kontrakt kabi ishlashiga imkon beradi. Hujumchi shunday imzoni qo‘lga kiritib, o‘z kontrakt-kollektori foydasiga delegatsiya o‘rnatgan va mablag‘larni — ETH hamda ko‘plab tokenlarni, jumladan, yirik stablecoin miqdorlarini — bo‘shatib olgan. Muvaffaqiyat ehtimolini oshirish uchun xaker ketma-ket nonslarga ega taxminan 50 ta avtorizatsiyani oldindan jo‘natib, ularni bir vaqtning o‘zida translyatsiya qilgan; tarmoq esa faqat bajarilish paytidagi nonce’ga mos kelgan tranzaksiyani qabul qilgan. Binance dastlabki tekshiruviga ko‘ra, DevOps muhandislaridan birining noutbuki buzib kirilgani va xizmat konteyneriga ruxsatsiz kirish olingani gumon qilinmoqda, biroq birja hozircha maxfiy kalitlarning sizib chiqishi bo‘yicha dalil topmaganini bildirdi. TRM issiq hamyonlar uchun ishlatiladigan imzolash infratuzilmasi buzilgan bo‘lishi mumkinligidan shubhalanmoqda; yakuniy ildiz sabab hali e’lon qilinmagan.
Stablecoin chiqaruvchilari zararlarni cheklash uchun tezkor harakat qildilar. Tether va Circle o‘g‘irlangan mablag‘larning 2,3 milliard dollardan ortig‘ini muzlatdi. Tether CTO’si Paolo Ardoino 1,567 milliard dollardan ortiq USDT muzlatilgani, keyinroq yana 200 million dollar muzlatilganini ma’lum qildi va ekotizim hamda hamkorlarni himoya qilish eng ustuvor vazifa ekanini ta’kidladi. Circle bosh direktori Jeremy Allaire kompaniya huquqni muhofaza qilish organlari bilan hamkorlikda 800 million dollardan ortiq USDC’ni muzlatgani va tergovga yordam berishni davom ettirayotganini bildirdi. Aave xaker o‘g‘irlangan ta’minot (kollyateral) hisobiga qarz ololmasligi uchun kreditlash bozorlarini vaqtincha o‘chirib qo‘ydi. Markazlashtirilgan stablecoin chiqaruvchilarning tokenlarni muzlatish imkoniyati hal qiluvchi omil bo‘ldi: ular o‘g‘irlangan mablag‘larning katta qismini qaytarib oldi, bu sof BTC bilan deyarli imkonsiz edi. Shunga qaramay, TRM hisob-kitobiga ko‘ra, hujumchi hanuz 420 000 dan ortiq ETH va 18 270 BTC’ni — taxminan 2,4 milliard dollarni — nazorat qilmoqda, bu mablag‘lar stablecoin chiqaruvchilarning ta’sir doirasidan tashqarida.
Bu voqeani FTX uslubidagi qulashi bilan yakun topishini kutmayapman. O‘sha paytda birja to‘lovga qodir bo‘lmay qolgan edi; hozir esa Binance’da aktivlar, SAFU fondi va yo‘qotishlarni qoplash bo‘yicha va’da bor, shuningdek, o‘g‘irlangan mablag‘larning bir qismi muzlatilgan. Shu bois, mening nazarimda, tizimli ishonch inqirozi yuzaga kelishi ehtimoli past. Lekin bozor bosimi pul yechib olishlar qayta tiklanmaguncha va xaker qolgan coinlar bilan nima qilishi aniq bo‘lmaguncha saqlanib turadi.
Texnik tahlil va tavsiyalar
Bitcoin
Xaridorlar narxni $78 500 darajasiga qaytarishga urinmoqdalar, bu esa $79 900, so‘ng esa $81 700 tomon yo‘lni ochadi — ushbu darajadan yuqoriga uzilish buqa trendini tiklashga urinishlarni anglatishi mumkin. Pastga qarab harakatda $76 900 atrofida xaridorlar faolligini kuzatish kerak. Ushbu soha ostiga qat’iy tushib ketish BTC narxini $75 300 tomonga surishi mumkin. Yanada chuqurroq maqsad taxminan $72 800 atrofida joylashgan.
Ethereum
$2 294 dan yuqorida konsolidatsiya sodir bo‘lsa, bu $2 355 ga yo‘l ochadi, keyingi maqsad esa $2 398 atrofida bo‘ladi. Ushbu darajadan yuqoriga chiqish kuchliroq o‘sish tendensiyasini va xaridorlar qiziqishining qayta tiklanganini tasdiqlaydi. Pasayish tomonida xaridorlar $2 231 yaqinida kutilyapti. Ushbu darajadan pastga uzilish ETH narxini tezda $2 184 tomon itarishi mumkin. Uzoqroq cho‘zilgan sotuv bosimi sharoitida chuqurroq maqsad $2 137 atrofida bo‘ladi.
Grafikda nimalar bor:
- Qizil: narx sekinlashishi yoki tezlashishi mumkin bo‘lgan qo‘llab-quvvatlash va qarshilik darajalari
- Yashil: 50 kunlik harakatlanuvchi o‘rtacha
- Ko‘k: 100 kunlik harakatlanuvchi o‘rtacha
- Och yashil: 200 kunlik harakatlanuvchi o‘rtacha
Ushbu o‘rtachalar bilan kesishishlar yoki narxning ularni sinab ko‘rishi odatda harakatlarni to‘xtatadi yoki keyingi bozor impulsini belgilaydi.
