Yevro va funt dollarga nisbatan o‘sishda davom etdi, garchi bugungi Yevropa statistikasi aralash bo‘lib, Buyuk Britaniya umuman ma’lumot e’lon qilmagan bo‘lsa ham. Har ikkala valyutani ham asosan Federal Reserve raisi Kevin Warsh nutqidan keyin zaiflashgan dollar qo‘llab-quvvatladi. U bozorlarga na keyingi oshirishlar bo‘yicha aniq signal, na pauza bo‘yicha ishora berdi, shu bois dollar kuchayishi uchun yangi sabab olmadi.
Avval Yevrozonadan boshlaymiz. Sentabr oyining yakuniy CPI ko‘rsatkichi yillik 3,8% ni tashkil etdi — bu dastlabki baho va konsensusga to‘liq mos keldi, ya’ni qayta ko‘rib chiqish bo‘lmadi. Avgustdagi 3,2% dan yuqoriligi tufayli tezlashuv hanuz yaqqol ko‘rinib turibdi. Energiya va oziq-ovqatni istisno qilgan holdagi bazaviy CPI kutilgandek 2,5% darajasida qoldi (ilgari 2,4% edi). Bazaviy indeks inflyatsiyaning barqaror qismini — ya’ni neft narxining sakrashlari bilan izohlanmaydigan qismini — ko‘rsatadi, shuning uchun hatto kichik o‘sish ham Yevropa Markaziy banki uchun ahamiyatli. Depozit stavkasi 2,50% darajasida, navbatdagi yig‘ilish 29-oktabrda bo‘lib o‘tadi va bozorlar dekabrda stavkani oxirgi bor 2,75% gacha oshirishni kutmoqda.
Tashqi savdo ma’lumotlari esa umidlarni oqlamadi. Avgust oyida Yevrozona 4,5 mlrd yevrolik profisit o‘rniga 6,8 mlrd yevro savdo taqchilligini qayd etdi (iyulda 1,4 mlrd yevro profisit bo‘lgan). Savdo balansi xorijga sotilgan va chetdan xarid qilingan tovarlar o‘rtasidagi farqni o‘lchaydi; profisitdan taqchillikka o‘tish mamlakatlar sotganidan ko‘ra ko‘proq xarid qilayotganini anglatadi va xorijliklarga Yevrozona tovarlari uchun kamroq yevro kerak bo‘ladi. Italiyada sentabr CPI kutilganidek yillik 4,2% va oylik 0,7% bo‘ldi, ammo Italiya tovarlar bo‘yicha profisiti 8,24 mlrd yevrodan 1,77 mlrd yevroga qisqardi (prognoz 7,50 mlrd yevro edi). Yevrozona sanoat ishlab chiqarishi avgust oyida kutilgan 0,0% o‘rniga oyma-oy 0,5% ga kamaydi — tashqi savdo ma’lumotlari real sektor zaiflashayotganini tasdiqladi.
Biroq bozor boshqa narsaga e’tibor qaratdi. Yuksak inflyatsiya ECB uchun muammo bo‘lib qolmoqda va qat’iy pul-kredit siyosatini qo‘llab-quvvatlaydi. Christine Lagarde yuqori energiya narxlari inflyatsiyani 2027-yil boshigacha maqsaddan yuqorida ushlab turishini aytib kelmoqda va sentabr ko‘rsatkichlari bu qarashni o‘zgartirish uchun hech qanday sabab bermaydi. Ochiq aytganda, savdo balansi yomonlashayotganiga qaramay yevroning o‘sayotgani biroz tushunarsiz — bu menga Yevropa iqtisodiyotining kuchidan ko‘ra Warshning bayonotlaridan so‘ng dollarning zaiflashuvi bo‘lib ko‘rinmoqda.
Bugun Buyuk Britaniya bo‘yicha hech qanday statistik ma’lumot e’lon qilinmagani sababli, funt xotirjam o‘sishda davom etdi. Yangi xabarlarning yo‘qligi unga yordam berdi. Kechagi Britaniya ko‘rsatkichlari kuchli bo‘ldi: avgustdagi YAIM oyma-oy kutilgan -0,1% o‘rniga 0,1% ga oshdi, sanoat ishlab chiqarishi esa -0,1% o‘rniga 0,8% ga sakradi, bu esa yaqindagi uzoq pasayishdan so‘ng funtning tiklanishini qo‘llab-quvvatlamoqda.
Kunning ikkinchi yarmida yirik voqealar deyarli bo‘lmagani uchun bozor e’tibori AQSh sanoat ma’lumotlariga — sanoat ishlab chiqarishi, ishlab chiqarish sektori chiqishi va quvvatlardan foydalanish ko‘rsatkichiga — o‘tadi. Dastlabki ikki ko‘rsatkich zavodlar, konlar va elektr stansiyalari aslida qancha mahsulot chiqarganini ko‘rsatadi. Quvvatlardan foydalanish esa korxonalar o‘z ishlab chiqarish quvvatining qanchasidan foydalanayotganini oddiy tarzda o‘lchaydi. Yuqori foydalanish iqtisodiyotning «qizib ketishi» va narxlarning oshishi bosimi haqida signal berishi mumkin; past ko‘rsatkich esa zaif talabdan darak beradi. Dollar nuqtayi nazaridan bu ikkilamchi ahamiyatdagi relizlar bo‘lib, ular «yashil» valyutaga jiddiy turtki berishi ehtimoli kam. Ushbu ma’lumotlar juda kuchli ajablantirmasa, men riskli aktivlar o‘sishining davom etishini kutaman.
Momentum
Yevro uchun probo‘y nuqtalari orasidagi diapazon 41 punktni tashkil etadi — 1.1234 dan 1.1275 gacha. 1.1268 darajasidagi narx diapazonning yuqori qismida turibdi — pastki chegaradan 34 punkt yuqorida va yuqori chegaradan atigi 7 punkt pastda. Yevro bugun deyarli tanaffussiz o‘sib bormoqda va yuqori daraja juda yaqin. Agar narx 1.1275 dan yuqorida ishonchli ravishda yopilsa, keyingi maqsadlar 1.1310 va 1.1336 bo‘ladi. Bunday harakat uchun dollar zaifligicha qolishi va AQSh sanoat ma’lumotlari uni jonlantirmasligi kerak. Meningcha, bugun uchun asosiy ssenariy shunday, ammo kirishlarda shoshilmang: yetti punkt juda kichik bo‘lib, narx qaror qabul qilguncha daraja atrofida bir necha bor tebranib turishi mumkin. Agar narx 1.1234 dan pastga tushib, shu yerda mustahkamlansa, maqsadlar 1.1193 va 1.1156 bo‘ladi — bu esa dollarning sezilarli burilishini talab qiladi, hozircha esa bunga hech qanday ishora yo‘q.
Funt uchun diapazon torroq — 1.3307 dan 1.3341 gacha bo‘lgan 34 punkt, ammo narx 1.3344 darajasida, ya’ni yuqori chegaradan 3 punkt yuqorida turibdi. Funt amalda allaqachon probo‘yga yaqinlashgan. Biroq uch punkt — bu odatiy bozor shovqini xolos va narx 1.3341 dan yuqorida ishonchli tarzda yopilmaguncha, buni probo‘y deb bo‘lmaydi. Agar yopilish ro‘y bersa, maqsadlar 1.3368 va 1.3397 bo‘ladi. Bunday harakatni qo‘llab-quvvatlayotgan omillar — kechagi kuchli Britaniya ma’lumotlari va zaif dollar. Agar narx 1.3341 dan pastga qaytib, so‘ng 1.3307 ostiga tushib ketsa, maqsadlar 1.3273 va 1.3233 bo‘ladi — ammo bunday burilish uchun AQSh bo‘yicha juda kuchli statistik ko‘rsatkichlar kerak bo‘ladi. Esda tuting, juma yaqinlashib qoldi va ayrim xaridorlar hafta oxiri oldidan foydani fiksatsiya qilishi mumkin, bu esa narxni yana diapazon ichiga qaytaradi.
O‘rtacha qiymatga qaytish (Mean Reversion)
Yevro uchun ikkita qaytish darajasi ajralib turibdi: 1.1276 va 1.1242. Yuqoriroq daraja 1.1275 dagi uzilish nuqtasidan atigi bitta punkt yuqorida joylashgan, shu sababli alohida ehtiyotkorlik talab etiladi. Bir punkt bozor shovqinining odatiy darajasidan ham kichik, shuning uchun narx darajaga ilk tegganida, haqiqiy uzilish boshlanganini yoki narx faqat chegarani «teshib ko‘rganini» ajratib bo‘lmaydi. Agar narx 1.1276 darajasidan yuqoriga chiqib, 1.1310 gacha yetsa va u darajadan aniq tarzda yuqorida yopilsa, bu tasdiqlangan uzilish bo‘ladi va sotish mumkin emas. Aksincha, agar narx birozgina 1.1275 dan yuqoriga chiqib, tezda pastga qaytsa, men 1.1310 dan yuqoriga stop qo‘ygan holda sotishni ko‘rib chiqardim. Bu zonadagi ilk reaksiyani o‘tkazib yuborgan ma’qul. Quyi daraja bo‘lgan 1.1242 esa 1.1234 dagi uzilish nuqtasidan 8 punkt yuqorida va joriy narxdan 26 punkt pastda joylashgan. Agar narx 1.1242 gacha orqaga chekinib, tezda yuqoriga burilsa, xaridorlarda 1.1234 dan pastroqda stop bilan qaytishdan foyda olish g‘oyasi paydo bo‘ladi. Ammo agar narx 1.1234 dan pastga tushib, shu yerda yopilsa, xarid qilish mumkin emas.
Funt uchun pastki qaytish darajasi 1,3317, 1,3307 darajasidagi breakout nuqtasidan 10 punkt yuqorida va 1,3341 darajadagi yuqoriga breakout nuqtasidan 24 punkt pastda joylashgan. Agar narx ko‘tarilishdan so‘ng 1,3317 darajasiga qaytsa va tezda yuqoriga sakrasa, xaridorlar harakatni davom ettirish g‘oyasiga ega bo‘ladilar, stop esa 1,3307 darajasidan pastga qo‘yiladi. Bu yerda masofa yevro juftligiga nisbatan kattaroq, shuning uchun haqiqiy reboundni haqiqiy pasayish boshlanishidan ajratish osonroq bo‘ladi. Ammo agar narx 1,3307 darajasini yorib o‘tsa va uning ostida ishonchli qilib yopilsa, bu yerda sotib olishga ruxsat etilmaydi. Bu safar funt bo‘yicha yuqori qaytish darajasini ko‘rib chiqmayapman, chunki ma’lumotlarda keltirilgan qiymat xato ko‘rinadi.
